Źródła utrzymania mieszkańców, rynek pracy
Przeważająca część ludności czynnej zawodowo, znajduje zatrudnienie w firmach w pobliskiej Stalowej Woli i Nisku, gdyż na terenie gminy działają przeważnie małe, rodzinne firmy. W 2006 roku na ogólną liczbę 410 podmiotów gospodarczych na terenie gminy Pysznica 349 to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
Podmioty gospodarcze zarejestrowane w systemie REGON wg sekcji PKD w 2006 r.
|
Rodzaj działalności (REGON) |
Liczba podmiotów |
Sektor publiczny |
Sektor prywatny |
|
Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo |
16 |
0 |
16 |
|
Rybactwo |
1 |
0 |
1 |
|
Górnictwo |
1 |
0 |
1 |
|
Przetwórstwo przemysłowe |
36 |
0 |
36 |
|
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, wodę |
1 |
1 |
0 |
|
Budownictwo |
37 |
0 |
37 |
|
Handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego |
143 |
0 |
143 |
|
Hotele i restauracje |
16 |
0 |
16 |
|
Transport, gospodarka magazynowa i łączność |
32 |
0 |
32 |
|
Pośrednictwo finansowe |
22 |
0 |
22 |
|
Obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej |
36 |
1 |
35 |
|
Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i powszechne ubezpieczenie zdrowotne |
6 |
2 |
4 |
|
Edukacja |
15 |
11 |
4 |
|
Ochrona zdrowia i pomoc społeczna |
22 |
2 |
20 |
|
Działalność usługowa komunalna, społeczna i indywidualna, pozostała |
26 |
2 |
24 |
|
Razem |
410 |
19 |
391 |
Źródło: Urząd Statystyczny w Rzeszowie, 2007
Liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w gminie Pysznica systematycznie rośnie, rośnie też liczba branż, w których działają. Są to firmy produkcyjne (tartak, produkcja stolarki okiennej, makaroniarnie, piekarnia), usługowe (usługi bankowe, transportowe, budowlano-remontowe, wykończeniowe, instalacyjne, mechanika pojazdowa, medycyna rodzinna, stomatologia, protetyka stomatologiczna, ubezpieczeniowe, informatyczne, doradztwo podatkowe, doradztwo prawne, weterynaryjne, krawieckie, usługi leśne, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, pośrednictwo finansowe, młyn), handlowe (sklepy ogólnospożywcze, kiosk Ruchu S.A., dom handlowy G.S. „Samopomoc Chłopska” w Nisku, hurtownie materiałów budowlanych, apteka)
Spora grupa mieszkańców gminy pracuje też poza granicami kraju. Przed wejściem Polski do Unii Europejskiej były to głównie wyjazdy do USA, natomiast obecnie najwięcej ludzi, szczególnie młodych, wyjeżdża do krajów Europy Zachodniej, które otworzyły dla Polski swoje rynki pracy.
Mimo tego, iż jeszcze kilkanaście lat temu Pysznica była gminą typowo rolniczą, obecnie z rolnictwa utrzymuje się niewielka liczba osób – 49 gospodarstw domowych wg danych Powszechnego Spisu Rolnego z 2002 r. Duża grupa mieszkańców pracuje zawodowo i jest równocześnie właścicielem gospodarstwa rolnego, ale produkcja żywności prowadzona jest dla zaspokojenia własnych potrzeb lub też ziemia nie jest uprawiana.
Gospodarstwa wg rodzaju i celu produkcji
|
Gospodarstwa rolne |
Ilość |
Udział procentowy |
|
nie prowadzące produkcji rolniczej |
945 |
42,8 % |
|
produkujące wyłącznie na potrzeby własne |
925 |
41,9 % |
|
produkujące głównie na potrzeby własne |
287 |
13,0 % |
|
produkujące głównie na rynek |
53 |
2,4 % |
|
Razem gospodarstw |
2210 |
100 % |
Źródło: Urząd Statystyczny w Rzeszowie, Powszechny Spis Rolny 2002 r.
Brak zainteresowania mieszkańców rolnictwem wynika również ze spadku opłacalności produkcji rolnej, rozdrobnienia gospodarstw oraz rosnącego popytu na tereny pod budownictwo mieszkaniowe.
Po wejściu do Unii Europejskiej, ze względu na dopłaty do produkcji rolnej zmniejszyła się liczba nieużytków gdyż, aby właściciel mógł korzystać z dopłat ziemia nie może leżeć odłogiem.
Sytuacja na lokalnym rynku pracy została zdiagnozowana w oparciu o informacje uzyskane z Powiatowego Urzędu Pracy w Stalowej Woli. Analiza poziomu bezrobocia w gminie Pysznica pozwala stwierdzić, iż liczba zarejestrowanych osób bezrobotnych systematycznie spada. Szczególnie zauważalny spadek odnotowano w 2006 roku w stosunku do roku poprzedniego, tj. ok. 15%. Na przestrzeni lat 2000 – 2006 liczba bezrobotnych spadła o 232 osoby, tj. o ok. 37 %, a w roku 2007 ta spadkowa tendencja jest jeszcze wyraźniejsza. Na koniec 2006 roku jako bezrobotni zarejestrowanych było 6,5 % mieszkańców gminy w wieku produkcyjnym. Zdecydowana większość to osoby bez prawa do zasiłku.
Obserwuje się, że liczba bezrobotnych kobiet przekracza liczbę bezrobotnych mężczyzn.
Liczba zarejestrowanych bezrobotnych z terenu gminy Pysznica w latach 1999-2007
|
LICZBA ZAREJESTROWANYCH BEZROBOTNYCH |
||||||||
|
Rok |
Ogółem |
Kobiety |
z prawem do zasiłku |
bez prawa do zasiłku |
ze zwolnień grupowych |
|||
|
O |
K |
O |
K |
O |
K |
O |
K |
|
|
1999 |
567 |
303 |
114 |
33 |
453 |
270 |
21 |
16 |
|
2000 |
619 |
317 |
144 |
44 |
475 |
273 |
35 |
20 |
|
2001 |
618 |
314 |
42 |
14 |
576 |
300 |
60 |
35 |
|
2002 |
537 |
255 |
97 |
36 |
440 |
219 |
45 |
29 |
|
2003 |
556 |
257 |
37 |
12 |
519 |
245 |
34 |
22 |
|
2004 |
513 |
252 |
30 |
16 |
483 |
236 |
26 |
17 |
|
2005 |
445 |
230 |
39 |
17 |
406 |
213 |
18 |
12 |
|
2006 |
387 |
206 |
28 |
13 |
359 |
193 |
15 |
11 |
|
09-2007 |
301 |
182 |
23 |
8 |
278 |
174 |
11 |
9 |
Źródło: Powiatowy Urząd Pracy w Stalowej Woli, 2007
W ciągu ostatnich trzech lat na terenie gminy Pysznica zmniejszyła się znacznie liczba osób zarejestrowanych jako bezrobotne dłużej niż 12 miesięcy.
Spadek bezrobocia na terenie gminy jest wynikiem ogólnokrajowego spadku stopy bezrobocia, jak również emigracji mieszkańców za granicę w celach zarobkowych. Niepokojąca jest tendencja wzrostu bezrobocia wśród osób z wyższym wykształceniem. Częściowo wiąże się to z większą ilością osób decydujących się na naukę w szkołach wyższych. Wpływ ma również profil szkół wyższych w regionie, które kształcą studentów głównie na kierunkach ekonomicznych i społecznych, podczas gdy na terenie powiatu, a szczególnie w stalowowolskiej podstrefie Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej działa wiele firm z branży metalurgicznej i obróbki metali, które poszukują kadry z wykształceniem technicznym.
Osoby mające problem ze znalezieniem pracy mogą ubiegać się o skierowanie przez Powiatowy Urząd Pracy na bezpłatne szkolenia lub kursy w celu zmiany lub podwyższenia kwalifikacji zawodowych.
Powiatowy Urząd Pracy może - na wniosek lub za zgodą absolwenta - skierować go do odbycia stażu. Staż odbywany jest na podstawie umowy zawartej pomiędzy PUP, a pracodawcą. Absolwentom w okresie odbywania stażu przysługuje wypłacane przez PUP stypendium, od którego jest odprowadzana składka na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Pomoc dla mieszkańców znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej zapewnia Ośrodek Pomocy Społecznej w Pysznicy. Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na terenie gminy z roku na rok się zmienia, nie wykazuje natomiast tendencji wzrostowej.
Głównym powodem przyznawania pomocy w gminie jest ubóstwo. Jest ono dominującą przyczyną trudnej sytuacji życiowej objętych pomocą rodzin. W grupie tej są takie rodziny, które charakteryzuje permanentny brak środków do życia. Rodziny te od dawna żyją w niedostatku i stale korzystają ze świadczeń pomocy społecznej.


